Aritmetik ortalama
Aritmetik ortalama, değerlerin toplamının değer sayısına bölünmesidir. Bütün gözlemleri hesaba katar. Bu özellik kullanışlıdır; ancak çok büyük veya çok küçük bir gözlem sonucu belirgin biçimde etkileyebilir. “Ortalama kullanıcı” sözü gerçek bir kişiyi tarif etmek zorunda değildir.
Medyanın anlattığı
Medyan, sıralanmış bir veri grubunun ortasındaki değerdir. Gözlem sayısı çiftse ortadaki iki değerin ortalaması alınır. Medyan, uç değerlerden aritmetik ortalamaya göre daha az etkilenir. Buna rağmen dağılımın bütün özelliklerini tek başına açıklamaz.
İkisini birlikte okuyun
Ortalama ve medyan birbirinden çok uzaksa dağılımın biçimini incelemek yararlıdır. En küçük ve en büyük değerleri veya değerlerin nasıl kümelendiğini görmek resmi tamamlar. Hangi özetin uygun olduğu, cevap aradığınız soruya bağlıdır; biri her durumda diğerinden üstün değildir.
10, 10, 15, 15 ve 100 dakikalık beş oturumun ortalaması 30 dakika, medyanı 15 dakikadır. Çoğu oturum 30 dakika sürmemiştir; uzun tek oturum ortalamayı yükseltmiştir.
| Özet | Örnekteki değer | Ne anlatır? |
|---|---|---|
| Ortalama | 30 dakika | Toplamın beşe bölümü |
| Medyan | 15 dakika | Sıralı dizinin ortası |
| En küçük / en büyük | 10 / 100 dakika | Gözlenen sınırlar |
Kısa kontrol listesi
- Hangi ortalama türü kullanılmış?
- Uç değerler sonucu etkiliyor mu?
- Dağılım veya medyan da veriliyor mu?
Özgün kavramsal açıklama. Sayısal örnekler ve vakalar öğretim amacıyla kurgulanmıştır; gerçek maç, hesap veya araştırma sonucu değildir.
Yayın yaklaşımı ve kapsam